Για παράδειγμα μπορεί να έχουμε 2 άτομα της ίδιας ηλικίας, του ίδιου φύλου, στο ίδιο ύψος και βάρος ο ένας να γυμνάζεται και ο άλλος όχι και παρόλα αυτά η σωματική τους κατάσταση να διαφέρει πολύ. Ο ένας μπορεί να δείχνει αδύνατος και ο άλλος με περιττά κιλά. Τι μπορεί να συμβαίνει και παρόλα αυτά διαφέρουν αυτά τα 2 άτομα ενώ η ζυγαριά δείχνει τα ίδια κιλά; Το μυστικό βρίσκεται σε αυτό που λέμε « Βασικό Μεταβολισμό». Τι εννοούμε όμως με αυτό;
Κάθε άτομο έχει ανάγκη από ένα ελάχιστο ποσό ενέργειας για να διατηρηθούν οι σωματικές λειτουργίες σε κατάσταση εγρήγορσης. Η ενεργειακή αυτή ανάγκη ονομάζεται Βασικός Μεταβολισμός και προσδιορίζεται συνήθως με μέτρηση του προσλαμβανόμενου οξυγόνου. Η μέτρηση του, κάτω από ελεγχόμενες εργαστηριακές συνθήκες αποτελεί κατάλληλη μέθοδο για τη μελέτη της σχέσης ανάμεσα στη δαπάνη ενέργειας και το μέγεθος του σώματος, το φύλο και την ηλικία. Ο βασικός μεταβολισμός αποτελεί επίσης, σπουδαία ενεργειακή βάση για την εφαρμογή σωστού προγράμματος για τον έλεγχο του βάρους με περιορισμό της τροφής, με άσκηση ή με αποτελεσματικό συνδυασμό και των δυο.
Ο Βασικός Μεταβολισμός χαρακτηρίζεται ως το ελάχιστο ποσό ενέργειας για τη διατήρηση των βασικών λειτουργιών του οργανισμού. Ποιο απλά είναι το σύνολο των θερμίδων που καίει ο οργανισμός απλά και μόνο για να συντηρείται. Έχει μεγάλη σχέση με την μυϊκή ανάπτυξη του ατόμου και παράμετροι όπως η ηλικία, το φύλο, η σωματική επιφάνεια, η κύηση το ύψος και το βάρος μπορούν να τον επηρεάσουν.
Βασικοί παράγοντες που επηρεάζουν τον Βασικό Μεταβολισμό
Η φυσική δραστηριότητα επηρεάζει έντονα την δαπάνη ενέργειας του ατόμου. Οι αθλητές παγκόσμιας κλάσης σχεδόν διπλασιάζουν την κατανάλωση ενέργειας με 3 ή 4 ώρες σκληρής προπόνησης. Οι περισσότεροι άνθρωποι μπορούν να επιτύχουν μεταβολικούς ρυθμούς που είναι κατά μέσο όρο 10 φορές μεγαλύτεροι αυτού της ηρεμίας κατά την επιστράτευση μεγάλων μυϊκών ομάδων, όπως στη γρήγορη βάδιση, το τρέξιμο, την ποδηλασία και την κολύμβηση. Η άσκηση με αντιστάσεις βοηθάει πάρα πολύ στην αύξηση του βασικού μεταβολισμού, και αυτό είναι πολύ σημαντικό να το τονίσουμε γιατί το είδος αυτό άσκησης φοβίζει πολύ τον γυναικείο πληθυσμό που ασκείται κάνοντας τον να απέχει από αυτό το είδος άσκησης, αγνοώντας το γεγονός ότι το είδος αυτό άσκησης είναι ακόμα ένα βήμα πιο κοντά στο στόχο τους, που είναι η απώλεια κιλών.
Κατά το 1ο και 2ο έτος της ηλικίας ο βασικός μεταβολισμός είναι υψηλότερος, αργότερα μειώνεται και αυξάνεται κατά την περίοδο της εφηβείας και στα 2 φύλα. Μειώνεται κατά 2%-5% για κάθε 10ετία κατά την ενηλικίωση και πιθανότατα οφείλεται στον μειωμένο τόνο και την ελαττωμένη φυσική δραστηριότητα.
Τα μικρόσωμα άτομα κάθε φύλου τείνουν να έχουν υψηλότερο βασικό μεταβολισμό για κάθε μονάδα επιφάνειας του σώματος από εκείνη των μεγαλόσωμων.
Οι γυναίκες έχουν βασικό μεταβολισμό 5-10% χαμηλότερο από τους άντρες του ίδιου βάρους και ύψους. Αυτό μάλλον οφείλεται στην αυξημένη περιεκτικότητα του γυναικείου σώματος σε λίπος.
Κατά την περίοδο της κύησης ο βασικός μεταβολισμός αυξάνεται, και αυτό μάλλον οφείλεται στην αύξηση των λειτουργιών του σώματος, όπως και ο θηλασμός τον αυξάνει λόγω της λειτουργίας παραγωγής γάλακτος.
Όπως αναφέραμε και παραπάνω έχει άμεση σχέση με την μυϊκότητα του ατόμου. Ο μυϊκός ιστός είναι μεταβολικά πιο δραστήριος από τον λιπώδη, οι αθλητές έχουν κατά 5% μεγαλύτερο μεταβολισμό από τους αντίστοιχους της κατηγορίας τους, λόγω αυξημένης μυϊκής μάζας. Κάποιοι ερευνητές υποστηρίζουν ότι ο βασικός μεταβολισμός καθορίζεται σχεδόν αποκλειστικά από το μυϊκό ιστό.
Αυτοί είναι μερικοί από τους πιο σημαντικούς παράγοντες που μπορούν να επηρεάσουν τον βασικό μεταβολισμό του κάθε ατόμου. Στο χέρι του καθένα είναι να βελτιώσει την σωματική του σύσταση και να φτιάξει ένα σώμα το οποίο θα δείχνει αλλά κυρίως θα είναι υγιές σώμα. Καλά θα κάνουμε να επιστρέψουμε στις παλιές παραδοσιακές αρχές που μας δίδασκαν οι αρχαίοι ημών πρόγονοι μας «νους υγιής εν σώματι υγιή». Ακολουθώντας ένα σωστό και οργανωμένο πρόγραμμα και σε συνδυασμό με σωστή διατροφή, σιγά σιγά θα φτάσουμε στο επιθυμητό αποτέλεσμα.
Καλή επιτυχία !!!
Πηγή: Effect Academy